วีเออาร์ เป็นปัญหาแค่พรีเมียร์ลีกจริงหรือ? มุมมองจากลีกใหญ่ทั่วยุโรป

จังหวะดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากประตูของ เออร์ลิง ฮาลันด์ ได้รับการรับรองให้เป็นประตู ทั้งที่ เอ็นโซ เฟร์นันเดซ ดูเหมือนจะมีส่วนรบกวนการเล่นจากตำแหน่งล้ำหน้า ก่อนที่ฝ่ายดูแลผู้ตัดสินจะออกมายอมรับในภายหลังว่าเกิด “ความผิดพลาดในการใช้ดุลยพินิจ” เพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังเกมจบลง

นี่เป็นอีกหนึ่งเหตุการณ์ในชุดความผิดพลาดของเจ้าหน้าที่ วีเออาร์ ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ต้นฤดูกาล และยิ่งเพิ่มแรงกดดันให้กับผู้ตัดสินในพรีเมียร์ลีกมากขึ้นเรื่อย ๆ

แต่คำถามสำคัญก็คือ แล้วสถานการณ์ในประเทศอื่นของยุโรปเป็นอย่างไร? ผู้ตัดสินและระบบวีเออาร์กำลังถูกตั้งคำถามในระดับเดียวกับพรีเมียร์ลีกหรือไม่ หรือจริง ๆ แล้วปัญหานี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในอังกฤษ?

เพื่อหาคำตอบ ลองมองไปยัง 4 ลีกใหญ่ของยุโรป ตั้งแต่สเปน อิตาลี ฝรั่งเศส ไปจนถึงเยอรมนี ว่าพวกเขามองเทคโนโลยีนี้อย่างไร และอะไรคือปัญหาหลักที่ผู้คนกำลังพูดถึง

ลา ลีกา สเปน : ปัญหามักอยู่ที่ผู้ตัดสินมากกว่าตัวเทคโนโลยี

ในสเปน การนำ วีเออาร์ มาใช้งานในช่วงแรกถือว่าราบรื่นกว่าที่เกิดขึ้นในอังกฤษ เพราะช่วงแรกการใช้เทคโนโลยีค่อนข้างจำกัดและเน้นเฉพาะความผิดพลาดครั้งใหญ่เท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กระแสความขัดแย้งเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน แต่ประเด็นส่วนใหญ่มักเน้นไปที่การตัดสินแต่ละจังหวะ มากกว่าการตั้งคำถามถึงผลกระทบของเทคโนโลยีที่มีต่อเกมฟุตบอลโดยรวม

สาเหตุหนึ่งอาจเป็นเพราะฟุตบอลสเปนมีความอ่อนไหวต่อการหยุดจังหวะเกมจากเทคโนโลยีน้อยกว่าอังกฤษ ขณะที่ความรู้สึกต่อเกมและความต่อเนื่องของการแข่งขันเป็นสิ่งที่พรีเมียร์ลีกให้ความสำคัญอย่างมาก

การตัดสินในสเปนเองก็มีลักษณะที่เป็นทางการและเข้มงวดมากกว่าอยู่แล้ว จังหวะของฟุตบอลสเปนช้ากว่าและมีความเป็นระบบมากกว่า ขณะที่บรรยากาศในสนามก็มักเป็นเกมที่เจ้าบ้านมีเสียงเชียร์เหนือกว่า เนื่องจากจำนวนแฟนบอลทีมเยือนมีน้อยกว่า

ด้วยเหตุนี้ การถกเถียงเรื่อง วีเออาร์ ในสเปนจึงมักมุ่งไปที่ว่า “คำตัดสินนั้นถูกหรือผิด” และ “การตัดสินเป็นประโยชน์กับใคร” โดยเฉพาะเมื่อเป็นเกมที่เกี่ยวข้องกับ บาร์เซโลน่า หรือ เรอัล มาดริด

รายการวิทยุสามารถถกเถียงถึงความถูกต้องของคำตัดสินเพียงหนึ่งจังหวะได้นานหลายชั่วโมง และในช่วงต้นเดือนที่ผ่านมา โชเซ่ มูรินโญ่ ยังตั้งคำถามด้วยว่า วีเออาร์ รู้กฎการแข่งขันจริงหรือไม่ หลังจาก เรอัล มาดริด ไม่ได้จุดโทษในเกมกับ เรอัล เบติส ทั้งที่เขามองว่าจังหวะดังกล่าวควรมีการยิงใหม่

ในแง่นี้ ผู้ที่อยู่ในแนวยิงของกระแสวิจารณ์ใน ลา ลีกา จึงมักเป็นตัวผู้ตัดสินเองมากกว่าระบบวีเออาร์ โดยการตรวจสอบมีลักษณะเป็นเรื่องส่วนบุคคลมากกว่าพรีเมียร์ลีก

วัฒนธรรมเรื่องทฤษฎีสมคบคิดในสเปนทำให้ผู้ตัดสินถูกตรวจสอบอย่างละเอียด ไม่ใช่แค่ประวัติการทำหน้าที่ในสนาม แต่ยังลึกไปถึงภูมิหลัง บ้านเกิด เมืองที่เติบโต และความสัมพันธ์ต่าง ๆ เพื่อพยายามตีความว่าพวกเขาอาจมีแนวโน้มเอนเอียงไปทางทีมใดหรือไม่

เรอัล มาดริด ทีวี เป็นหนึ่งในสื่อที่เดินหน้าเรื่องนี้อย่างชัดเจน และคณะกรรมการผู้ตัดสินของสเปนก็เลือกที่จะตอบสนองด้วยการประกาศรายชื่อผู้ตัดสินก่อนการแข่งขันเพียงหนึ่งวันในฤดูกาลที่ผ่านมา เพื่อช่วยลดแรงกดดันที่เกิดขึ้นก่อนเกม

อย่างไรก็ตาม ความเชื่อมั่นต่อการทำหน้าที่ของผู้ตัดสินในสเปนยังอยู่ในระดับต่ำ และ วีเออาร์ ก็ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาเรื่องนี้แต่อย่างใด

คดีเนเกรยรา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการที่ บาร์เซโลน่า จ่ายเงินให้บริษัทที่เชื่อมโยงกับ โฆเซ่ มาเรีย เอ็นริเกซ เนเกรยรา อดีตรองประธานคณะกรรมการผู้ตัดสินของสเปน ยังคงปกคลุม ลา ลีกา ราวกับเมฆดำ

บาร์เซโลน่าปฏิเสธการกระทำผิด และคดียังคงดำเนินอยู่ทั้งกับสหพันธ์ฟุตบอลยุโรปและในศาลของสเปน

เซเรีย อา อิตาลี : กำลังพยายามลดบทบาท วีเออาร์

วีเออาร์ ก็เป็นข่าวใหญ่ในอิตาลีเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาเช่นกัน แต่ไม่ใช่ด้วยเหตุผลที่หลายคนคาดคิด

จุดโทษแรกของฤดูกาลเกิดขึ้นในเกมที่ เจนัว เสมอกับ โฟรซิโนเน่ 1-1 เมื่อวันเสาร์ หลังจาก วีเออาร์ ตรวจพบการทำแฮนด์บอลในกรอบเขตโทษและแนะนำให้ผู้ตัดสินตรวจสอบจังหวะดังกล่าว

ต้องใช้เวลาถึง 32 นัดกว่าจะเกิดการยิงจุดโทษครั้งแรกของฤดูกาล ซึ่งถือเป็นสถิติของลีก

อิตาลีถือเป็นหนึ่งในประเทศที่นำเทคโนโลยีนี้มาใช้ค่อนข้างเร็ว โดยเริ่มต้นตั้งแต่ฤดูกาล 2017-18 แต่แนวทางการใช้ รวมถึงทัศนคติที่มีต่อ วีเออาร์ เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละปี

ฤดูกาลที่แล้วเต็มไปด้วยข้อผิดพลาดและเหตุการณ์ขัดแย้งที่มีชื่อเสียงหลายครั้ง แต่สัญญาณในช่วงต้นฤดูกาลนี้จากแนวทางใหม่ที่เน้นใช้วีเออาร์แบบแทรกแซงให้น้อยลงกลับดูน่าสนใจในทางที่ดี

การที่ วีเออาร์ แทบไม่ได้เข้ามามีบทบาทตัดสินเกมอย่างเด็ดขาดในช่วงที่ผ่านมา เป็นผลมาจากความพยายามเปลี่ยนมุมมองของผู้ตัดสิน ให้มองเทคโนโลยีนี้เป็นเครื่องมือสำหรับสถานการณ์พิเศษเท่านั้น

นอกจากนี้ การนำกฎใหม่ที่ถูกใช้ในฟุตบอลโลกมาใช้เพื่อลดการถ่วงเวลา เช่น การกำหนดเวลานับถอยหลังในจังหวะบอลตาย และการกลับเข้าสนามของนักเตะที่ออกไปปฐมพยาบาลช้าลง ก็ช่วยให้เกมมีความต่อเนื่องมากขึ้นเช่นกัน

ลุยจิ เด เซียร์โว ประธานบริหารของเซเรีย อา อธิบายเมื่อเดือนสิงหาคมว่า แนวทางใหม่มีเป้าหมายเพื่อ “เพิ่มเวลาการเล่นจริง และทำให้การแข่งขันมีความต่อเนื่องและน่าสนใจมากยิ่งขึ้น”

จนถึงตอนนี้ แนวทางดังกล่าวดูเหมือนจะได้ผล เพราะเซเรีย อา ยังไม่มีเกมเสมอแบบไร้สกอร์หรือประเด็นขัดแย้งครั้งใหญ่เกิดขึ้น และค่าเฉลี่ยการทำประตูอยู่ที่ประมาณ 3 ประตูต่อเกม

แน่นอนว่า ช่วงเวลานี้ยังอยู่ในช่วงต้นฤดูกาล แต่หากแนวทางดังกล่าวสามารถรักษามาตรฐานต่อไปได้ ก็อาจเป็นตัวอย่างว่าการใช้ วีเออาร์ ที่ไม่เข้าไปแทรกแซงทุกจังหวะอาจช่วยให้ฟุตบอลกลับมามีความลื่นไหลมากขึ้น

ลีกเอิง ฝรั่งเศส : ปัญหาหลักคือคุณภาพการตัดสิน

เช่นเดียวกับอังกฤษ วีเออาร์ กลายเป็นหนึ่งในหัวข้อหลักของการถกเถียงในฝรั่งเศสเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา

ฟิลิปป์ หลุยส์ หัวหน้าผู้ฝึกสอนของ โมนาโก เรียกร้องให้ผู้จัดการทีมมีสิทธิ์ขอทบทวนคำตัดสิน หลังจาก วีเออาร์ ใช้เวลาถึง 2 นาทีตรวจสอบจังหวะหนึ่ง แต่ไม่ได้มอบจุดโทษ และไม่ได้เรียกผู้ตัดสินไปดูจอข้างสนาม แม้จะมีการทำฟาวล์อย่างชัดเจนของ เจย์แลนด์ มิทเชลล์ ที่มีต่อ มัตติส อับลีน

ที่ ลีลล์ ก็เกิดเหตุการณ์อีกแบบหนึ่ง เมื่อ ฮาคอน ฮาราลด์สสัน ยิงประตูได้ตั้งแต่นาทีที่สอง แต่ประตูดังกล่าวกลับถูกยกเลิกหลังจากเกมเริ่มเล่นต่อไปแล้ว โดยมีการเล่นต่ออีก 6 วินาทีก่อนที่เจ้าหน้าที่ วีเออาร์ จะเข้ามาแทรกแซง

ข้อมูลของสหพันธ์ฟุตบอลยุโรประบุว่า ในฝรั่งเศสมีการแทรกแซงของ วีเออาร์ ใกล้เคียงหนึ่งครั้งต่อสองเกม ซึ่งถี่กว่าพรีเมียร์ลีกอย่างชัดเจน โดยตัวเลขอยู่ที่ 0.47 ครั้งต่อเกม เทียบกับ 0.275 ครั้งต่อเกมในอังกฤษ

อย่างไรก็ตาม แม้ เบรสต์ จะเคยเรียกร้องให้ยกเลิก วีเออาร์ เมื่อสองปีก่อน แต่เทคโนโลยีไม่ได้เป็นปัญหาหลักของวงการฟุตบอลฝรั่งเศสจริง ๆ

สิ่งที่เป็นข้อร้องเรียนมากกว่าคือคุณภาพของการตัดสิน ซึ่งกลายเป็นประเด็นที่ประธานสโมสรในลีกพูดถึงอยู่เสมอ

เมื่อฤดูกาลที่แล้ว โอลิวิเยร์ เลต็อง ประธานสโมสร ลีลล์ ถูกแบนหนึ่งนัดในเดือนตุลาคม หลังออกมาวิจารณ์ผู้ตัดสินต่อสาธารณะ

“ทุกสุดสัปดาห์ แทบจะทุกเกม มีปัญหาเกิดขึ้น” เขากล่าวกับ บีอิน สปอร์ตส์

หนึ่งเดือนต่อมา โมนาโก ก็ส่งจดหมายถึงลีกฟุตบอลฝรั่งเศส เพื่อขอให้เปิดการพูดคุยอย่างจริงจังเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติในการยกระดับมาตรฐาน

ความไม่พอใจดังกล่าวเกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน โดย สเตฟาน ลานนัวต์ ลาออกจากตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายผู้ตัดสินในปี 2024 หลังจาก 17 จาก 18 สโมสรในลีกสูงสุดร่วมกันออกแถลงการณ์เรียกร้องให้เขาพ้นตำแหน่ง โดยให้เหตุผลว่าความสัมพันธ์ด้าน “การพูดคุยและความไว้วางใจ” ได้พังลงแล้ว

อย่างไรก็ตาม คำวิจารณ์ของ ฟิลิปป์ หลุยส์ ในสุดสัปดาห์นี้น่าสนใจเป็นพิเศษ เพราะฟุตบอลฝรั่งเศสกำลังทดลองเปิดโอกาสให้ผู้จัดการทีมสามารถขอท้าทายคำตัดสินได้สูงสุด 2 ครั้งต่อเกมในลีกระดับสามที่เพิ่งก่อตั้งขึ้น

จนถึงตอนนี้ยังไม่มีเสียงคัดค้านหรือความวุ่นวายครั้งใหญ่เกิดขึ้นมากนัก แต่ก็ต้องยอมรับว่ายังเร็วเกินไปที่จะสรุปผล เพราะการทดลองดังกล่าวเพิ่งเริ่มต้น

บุนเดสลีกา เยอรมนี : ลดการแทรกแซง และพยายามสร้างความเข้าใจกับแฟนบอล

วีเออาร์ ไม่ได้ถูกจับจ้องในเยอรมนีมากเท่ากับที่เกิดขึ้นในอังกฤษ แต่ก็ยังมีช่วงเวลาที่ความน่าเชื่อถือของระบบถูกตั้งคำถามเช่นกัน

เหตุการณ์ล่าสุดเกิดขึ้นในเกมระหว่าง ฮอฟเฟนไฮม์ กับ สตุ๊ตการ์ท เมื่อวันเสาร์ หลังหัวเข่าของ โอซาน คาบัค กองหลัง และ อังเจโล สติลเลอร์ กองกลาง ปะทะกันภายในกรอบเขตโทษของฮอฟเฟนไฮม์

เซบาสเตียน เฮอเนส หัวหน้าผู้ฝึกสอนของ สตุ๊ตการ์ท กล่าวว่า ผู้ตัดสิน สเวน ยาบลอนสกี ไม่เห็นจังหวะที่อาจเป็นการทำฟาวล์ของ คาบัค แต่ วีเออาร์ ก็ไม่ได้เข้ามาแทรกแซงเช่นกัน

ช่วงเวลาแบบนี้ถือเป็นขอบเขตหลักที่ระบบ วีเออาร์ กำลังถูกโจมตีในบุนเดสลีกาขณะนี้

สมาคมฟุตบอลเยอรมนีตัดสินใจเพิ่มเกณฑ์ที่ใช้พิจารณาว่าเมื่อใดที่ วีเออาร์ ควรเข้ามาแทรกแซง

“ถ้าเราตั้งเกณฑ์เอาไว้สูง บางครั้งก็อาจไม่มีการแทรกแซงเลย” อเล็กซ์ ฟอยเออร์เฮิร์ดท์ โฆษกของสมาคมผู้ตัดสินเยอรมนี กล่าว

นอกจากนี้ เขายังมองว่าการตรวจสอบควรใช้เวลาไม่เกิน 60 ถึง 90 วินาที เพราะหากกินเวลานานกว่านั้น การแทรกแซงอาจไม่สมเหตุสมผลอีกต่อไป

ตัวเลขในช่วงต้นฤดูกาลสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามลดการแทรกแซงอย่างชัดเจน ใน 3 นัดแรกของบุนเดสลีกา ผู้ช่วยผู้ตัดสินวิดีโอเข้ามาแทรกแซงเพียง 8 ครั้งจาก 27 เกม

ผู้ตัดสินในสนามถูกเรียกให้ไปตรวจสอบเหตุการณ์ที่อาจเข้าข่ายความผิดด้วยตัวเองเพียง 3 ครั้ง ขณะที่อีก 5 ครั้งเป็นการตรวจสอบเรื่องล้ำหน้าและความถูกต้องของการทำประตู

แม้ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา บุนเดสลีกาจะมีการถกเถียงอย่างร้อนแรงเกี่ยวกับ วีเออาร์ และผลงานของผู้ตัดสิน แต่กลยุทธ์ของสมาคมผู้ตัดสิน ซึ่งรวมถึงการให้ผู้ตัดสินออกมาให้สัมภาษณ์หลังเกมเป็นประจำเมื่อมีจังหวะขัดแย้ง อาจกำลังช่วยสร้างความเข้าใจให้กับแฟนบอลมากขึ้นว่าระบบนี้ทำงานอย่างไร

แล้ว วีเออาร์ เป็นปัญหาของพรีเมียร์ลีกจริงหรือ?

เมื่อมองภาพรวมจากทั้ง 4 ลีก จะเห็นว่าความไม่พอใจต่อ วีเออาร์ ไม่ได้เป็นเรื่องเฉพาะของพรีเมียร์ลีกเลย ทุกประเทศต่างเคยผ่านช่วงเวลาที่เทคโนโลยีสร้างปัญหา ตั้งแต่คำตัดสินที่ล่าช้า การแทรกแซงหลังเกมกลับมาเล่นแล้ว ไปจนถึงการไม่เข้าไปช่วยผู้ตัดสินในจังหวะที่หลายคนมองว่าชัดเจน

แต่สิ่งที่แตกต่างกันคือ “สิ่งที่ผู้คนมองว่าเป็นปัญหา”

ในสเปน กระแสวิจารณ์มักพุ่งตรงไปที่ตัวผู้ตัดสินและเรื่องความลำเอียง ส่วนในอิตาลีกำลังพยายามลดการเข้ามามีบทบาทของ วีเออาร์ เพื่อให้เกมไหลลื่นมากขึ้น ขณะที่ฝรั่งเศสกลับมีข้อร้องเรียนเรื่องคุณภาพของผู้ตัดสินมากกว่าการมีอยู่ของเทคโนโลยีเอง

ส่วนเยอรมนีเลือกแก้ปัญหาด้วยการยกระดับเกณฑ์การแทรกแซง และพยายามทำให้กระบวนการตรวจสอบรวดเร็วขึ้น พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้ตัดสินออกมาอธิบายคำตัดสินต่อสาธารณะ

ดังนั้น คำถามอาจไม่ใช่ว่า “วีเออาร์เป็นปัญหาหรือไม่” เพราะคำตอบจากหลายประเทศแสดงให้เห็นว่ามันสามารถก่อปัญหาได้จริง

คำถามที่สำคัญกว่าคือ แต่ละประเทศเลือกใช้มันอย่างไร วางเกณฑ์การแทรกแซงไว้สูงหรือต่ำเพียงใด และที่สำคัญที่สุดคือผู้ตัดสินสามารถสร้างความเข้าใจกับแฟนบอลได้มากแค่ไหน

เพราะท้ายที่สุดแล้ว ปัญหาที่ฟุตบอลยุโรปกำลังเผชิญอาจไม่ใช่เรื่องของเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่คือความสัมพันธ์ระหว่าง วีเออาร์ ผู้ตัดสิน และความไว้วางใจของคนดู ซึ่งแต่ละลีกกำลังหาทางตอบคำถามนี้ในรูปแบบของตัวเอง